برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

210

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

صنعتگرى « 235 » در زمينه فرآورده‌هاى صنعتى در ايران ، صنعت پارچه‌بافى اهميت ويژه‌اى داشت ؛ كه از آن ميان توليد ابريشم « 236 » از هر نوع ( قز - خز ، ؛ ديبا ( ه ) - حرير ؛ اطلس ؛ مخمل كرك‌دار ) مقام اوّل را دارا بود . كارگاههاى ابريشم‌بافى به خصوص در شمال ، در امتداد جاده قديمى ابريشم « 237 » ( مرو ، « 238 » گرگان « 239 » [ به‌ويژه استرآباذ ] ، « 240 » آمل و سارى [ يه ] در طبرستان ، « 241 » ديلم ، « 242 » نيشاپور ، « 243 » بست ، « 244 » اسپهان ، « 245 » شوشتر ، « 246 » به خصوص در خوزستان - « 247 » همچنين علاوه بر آن فارس « 248 » [ ارّجان « 249 » و

--> ( 235 ) . كريستنسن درباره صنعت در عصر ساسانيان و پرداختن به آن ( بيشتر توسط اسراى جنگى ) ، بحث كرده است . Christensen 1 121 f توليدات صنعتى ، تا حدى كه به‌عنوان كالاى تجارى مطرح مىگردد ، در مبحث « تجارت » به طور خلاصه بررسى شده است . ( 236 ) . از طريق بيزانس به ايران - ابتدا به خوزستان - وارد شد : ( Mez 436 , Chavannes Doc 233 f ) و سپس در امتداد جاده ابريشم گسترش يافت . ( 237 ) . رجوع كنيد به آثار : Albert Herrmann : Die alten Seidenstrassen zwischen China und Syrien'' , I , 1911 ; Seidenstrassen von China nach dem Romischen Reich'' , in den : Mitt . der Geographischen Gesellschaft in Wien 1915 , S . 472 f . ( در همه موارد معتبر نيست ) . - نفوذ بخارا در توليد منسوجات مىبايستى بسيار زياد بوده باشد : و نيز Minorsky , Georg . F . 627 . - R . Henning : Die Einfuhrung der Seidenrau penzucht ins Byzantinische Reich'' , in der Byz . Ztschr . 33 , 1933 , S . 295 - 312 . ( 238 ) . حدود العالم ، ص 105 ؛ ناصر خسرو : سفرنامه ، ضميمه فرانسه . Anh . Frz . S . 275 ( 239 ) . حدود العالم ، ص 133 . ( 240 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 358 . ( 241 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 1 ، ص 212 ، حدود العالم ، ص 134 . ( 242 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 353 ؛ حدود العالم ، ص 133 . ( 243 ) . يعقوبى : كتاب البلدان ، ص 278 ؛ حدود العالم ، ص 102 ؛ ثعالبى : لطايف المعارف ، ص 116 ؛ ناصر خسرو : سفرنامه ، ضميمه فرانسه . Anh . frz . S . 280 ( 244 ) . حدود العالم ، ص 110 . ( 245 ) . حدود العالم ، ص 131 . ( 246 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 409 ؛ حدود العالم ، ص 131 ؛ ثعالبى : لطايف المعارف ، ص 107 . ( 247 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 402 ، اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 91 ؛ ثعالبى ، لطايف المعارف ، ص 107 . ( 248 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 420 . ( 249 ) . مقدسى : همان كتاب ، ص 425 .